• Facebook
  • Twitter
  • Google+
  • Pinterest
  • Linkedin
  • Rss
1 Mayıs İşçi Bayramı Kutlu Olsun
İsyerlerim.Com | Sektörlerin Buluşma Noktası
Haber Kategorileri
İlginizi Çekebilir
Haber Detayları

1 Mayıs İşçi Bayramı Kutlu Olsun



 

1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı, işçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günü. Dünya üzerindeki pek çok ülkede, resmî tatil olarak kabul edilmektedir. Türkiye'de ilk sefer 1923'te resmî olarak kutlanmıştır. 2008Nisan'ında,"Emek ve Dayanışma Günü" olarak kutlanması kabul edilmiştir. 22 Nisan 2009 tarihinde TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'de kabul edilen yasa ile 1 Mayıs resmi tatil duyuru edilmiştir.

 

Tarihçe

İlk kez 1856'da Avustralya'nın Melbourne şehrinde taş ve inşaat işçileri, günde sekiz saatlik iş günü için Melbourne Üniversitesi'nden Meclis Hanesi'ne kadar bir yürüyüş tertip ettiler.

1 Mayıs 1886'da Amerika İşçi Sendikaları Konfederasyonu önderliğinde işçiler günde 12 saat, haftada 6 gün olan çalışma takvimine karşı, günlük 8 saatlik çalışma talebiyle iş bıraktılar. Şikago'da yapılan gösterilere yarım milyon işçi katıldı. Luizvil'de (Kentaki) 6 binden fazla siyah ve beyaz işçi, beraber yürüdü. O dönemde Luizvil'deki parklar, siyahlara kapalıydı. İşçiler, sokaklarda yürüdükten sonra hep beraber Milli Park'a girdi. Her eyalet ve şehirde, siyah ve beyaz işçilerin beraber yaptığı gösteriler, gazeteler tarafından, 'Böylelikle ön yargı duvarı yıkılmış oldu' şeklinde açıklanmıştı.

Bu gösteriler 1 Mayıs'ı izleyen günlerde tüm sıcaklığı ile devam etti ve 4 Mayıs'ta kanlı Haymarket Olayı'na sebep oldu.

Uygulanan legal baskılarla bu gösterinin tekrarlanması engellendi. 14 Temmuz-21 Temmuz 1889'da toplanan İkinci Enternasyonal'deFransız bir işçi temsilcisinin teklifiyle 1 Mayıs gününün tüm dünyada "Birlik, mücadele ve dayanışma günü " olarak kutlanmasına karar verildi. Böylelikle ikinci gösteri 1890 seneninde yapılabildi.

Giderek 8 saatlik işgünü bir hayli ülkede resmen kabul edildi. 1 Mayıs böylelikle işçilerin birlik ve dayanışmasını yansıtan bir bayram niteliğini kazandı. Son zamanlarda sosyalist ülkelerde (Çin Halk Cumhuriyeti, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Vietnam, Laos, Küba, Venezuela, Nepal, Bolivya) ve daha birçok ülkede tatil günü olan 1 Mayıs'ı işçiler büyük kitle gösterileriyle kutlar; kimi ülkelerde 1 Mayıs siyasal bir eylem biçimini de alır.
 

Türkiye'de İşçi Bayramı Tarihi

  • Türkiyede Sarper Özsan'ın yazıp bestelediği 1 Mayıs Marşı eşliğinde kutlanmaktadır.
  • Osmanlı Devleti döneminde işçi örgütlenmesinin en gelişmiş olduğu yer Selanik'ti ve 1911 seneninde burada tütün, liman ve pamuk işçileri, 1 Mayıs gösterisi tertip ederek bu günü kutladılar.
  • 1912 seneninde İstanbul`da ilk kez 1 Mayıs kutlaması meydana geldi.
  • 1923 seneninde 1 Mayıs günü legal olarak "İşçi Bayramı" duyuru edildi.
  • 1924`te hükümet kitlesel 1 Mayıs kutlamalarını yasakladı.
  • 1925`te çıkan Takrir-i Sükun Yasası, İşçi bayramını kutlamayı yasakladı ve uzun yıllar bu yasak geçerliliğini savundu.
  • 1935 seneninde 1 Mayıs`a "Bahar ve Çiçek Bayramı" isimi verildi ve fiyatsız tatil günü ilan edildi.

Türkiye Cumhuriyeti döneminde işçi hareketleri asrın ikinci yarısından itibaren ivme kazandı.

  • 1976 seneninde uzun yıllar sonra ilk defa geniş katılımlı 1 Mayıs kutlaması Taksim`de Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu`nun organizasyonu altında gerçekleşti.
  • 1977 seneninde İstanbul Taksim Alanı'nda takriben 500 bin kişiyle en geniş katılımlı 1 Mayıs toplantısı tertip etti. Ancak, göstericilerin üzerine ateş açıldı ve göstericilerden 34'ü, yaralanarak ve üstlerine ateş açılması neticesi çıkan izdihamda ezilerek can verdi. 1977 seneyin 1 Mayıs günü, tarihe Kanlı 1 Mayıs olarak geçti. Askeri darbe hazırlığı olarak yapıldığıMİT tarafından Başbakan Süleyman Demirel'e rapor edilince, Kara Kuvvetleri Komutanı Namık Kemal Ersun hemen re'sen emekliye sevkedildi.
  • 1978'de yüzbinlerce kişi tarafından Taksim Alanı'nda kutlandı.
  • 1979`da Sıkıyönetim Komutanlığı İstanbul`da miting yapılmasına müsaade etmedi, sokağa çıkma yasağı duyuru etti. Buna karşın İstanbul sokaklarında yüzbinlere erişen rakamlarla korsan 1 Mayıs kutlandı.
  • 1981`de Ulusal Güvenlik Konseyi 1 Mayıs`ı resmi tatil günü olmaktan çıkardı.
  • 1989`da trafik polisinin açtığı ateş neticesi işçi Mehmet Akif Dalcı hayatını kaybetti.
  • 1996`da Taksim Alanı'nın yasaklı olduğu gerekçesiyle Kadıköy`de tertip eden 1 Mayıs kutlamalarına takriben 150 bin kişi katıldı. Eylemin ilk dakikalarında polisin silahsız göstericilere açtığı ateş neticesi 3 kişi yaşamını yitirince, Kadıköy`de büyük bir kitlesel başkaldırı gerçekleşti. Bu olaydan sonra Kadıköy 2005 seneye kadar 1 Mayıs kutlamalarına yasaklı kaldı. Ayrı olarak telsizinin sesini açık unutan bir sivil polisin göstericiler tarafından oldukça şiddetli bir şekilde dövülmesini Star TV`nin naklen duyurması ve bir başka yerde polislerin eğlenerek izlediği bir linç teşebbüsünü de naklen yayınlamasıyla belleklere kazındı.
  • 2006 seneninde en geniş katılımın yaşandığı kaza Kadıköy oldu. Çeşitli sendikalar ve gruplar saat 12:00 sularında Rıhtım Caddesi`ne yürüdü. Tertip eden miting sonrası saat 16:00 sularında gruplar tamamiyle dağıldı.
  • 2007 seneninde 1 Mayıs'ı tekrar Taksim'de kutlayarak bu arada 1977'de olan olayları anmak isteyen grupları polis silah, biber gazı, gaz bombası kullanarak durdurmaya çalıştı. 100'den fazla kişi yaralandı.Valiliğe göre 580, diğer kaynaklara göre 700'e yakın gözaltı gerçekleşti. İbrahim Sevindik ismindeki bir yurttaş yaşamını yitirdi.
  • 2008 Nisan'ında, 1 Mayıs'ın "Emek ve Dayanışma Günü" olarak kutlanması kabul edildi.
  • 2008 seneninde sendikaların hükümetle 1 Mayıs'ı Taksim'de kutlama ile ilgili uzlaşamaması neticeninde sendikalar, Taksim'e yürüme kararı aldı ve kimi sol görüşlü partiler de bu yürüyüşe katılacaklarını izah etti. Bunun üzerine, güvenlik güçleri bir gün öncesinden hazırlıklara başladı ve sabah 06:30'dan itibaren Şişli'de, Osmanbey'de, Pangaltı'da,Nişantaşı'nda, Okmeydanı'nda, Dolapdere'de ve Kurtuluş'ta olaylar çıktı. Polisin, DİSK, Makina Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, ÖDP ve Halkın Kurtuluş Partisi binasında yönelik tutumu ve bir hastanenin acil servisi girişinde gaz bombası atarak bir hayli kişinin yaralanmasına kapı aralaması çok tartışıldı. Polis; bu olaylar esnasında biber gazı, gaz bombası, basınçlı ve boyalı su kullandı. DİSK binası önündeki olaylarda CHP milletvekili Mehmet Ali Özpolat, sıkılan biber gazı sebebiyle kalp spazmı geçirdi. Okmeydanı'ndaBurhan Gül isimli 19 yaşında bir genç, başından plastik kurşunla vurularak yaralandı. Ayrı olarak Ankara'da Sıhhiye Alanı'nda yapılan kutlamalarda da olaylar çıktı ve polis, göstericilere gaz bombalarıyla müdahale etti. Ankara'da Sakarya Alanı'nada yapılan kutlama olaysız bitti.
  • 2009 Nisan'ında Türkiye Büyük Ulus Meclisi'ne verilen önergeden sonra 1981'den sonra tekrar resmi bayram olarak kabul edildi.
  • 2009 Nisan Taksim'e çıkılmasına müsaade edilmedi.
  • 2010 1 Mayıs 140 bin kişinin katılımıyla Taksim'de kutlandı. (Resmi rakamlara göre).
  • 2011 1 Mayıs hafif olaylarla kutlandı.
  • 2012 1 Mayıs polis gözetiminde kutlandı.
  • 2013 1 Mayıs dan 4 ay önce Taksim'i Yayalaştırma projesi isimi altında 1 Mayısın Taksim'de kutlanılması yasaklandı ve buna karşın bir takım gruplar Taksimde kutlamaya çalıştı polis müsaade etmedi ve göstericele karşı ateşli ve ateşsiz silah kullandı hastanelere gaz bombası atarak ambulansları durdurdu 1977 den sonra olaylı bir mayıs olarak tarihe geçti.

 

30-04-2016

Facebook Yorumları